İstanbul 12°C
22 Ocak 2018 Pazartesi
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
ABDNİN KANLI OYUNU
13 Eylül 2011 Salı 16:15

ABD'NİN KANLI OYUNU

Washington, 11 Eylül’ün sonucunda üç farklı savaşa girdi: Taliban’ı hizaya getirmek ve Kaide’nin kökünü kurutmak için Afganistan savaşı; Kaide ile bağlantısı ve kitle imha silahlarına sahip olduğu gerekçesiyle Irak savaşı; ve ‘terörle savaş’ söylemi altın


‘Manhattan savaşının’ onuncu yıldönümünde yazılan makalelerin çoğu, on yıllık ‘terörle savaş’ bilançosunu, “Kaide, Usame bin Ladin’in ölümü sonrası nerede son buldu? Farklı platformlarda ABD’de değişen nedir? Ve uluslararası oyunun kurallarında yaşanan değişimler nelerdir?” sorularıyla okudu.

Çok az sayıda yazı, olaya Arap baharı güneşinin sönmesine rağmen ‘bölgede demokrasinin geleceği’ açısından yaklaştı.

Washington, 11 Eylül’ün sonucunda üç farklı savaşa girdi: Taliban’ı hizaya getirmek ve Kaide’nin kökünü kurutmak için Afganistan savaşı; Kaide ile bağlantısı ve kitle imha silahlarına sahip olduğu gerekçesiyle Irak savaşı; ve ‘terörle savaş’ söylemi altında çeşitli alanlarda gerçekleştirdiği açık savaş.

Aradan 10 yıl geçti ve bu savaşların hiçbiri henüz bir sonuca varamadı; sahalar çeşitlendi, söylemler ve hedefler farklılaştı, koalisyonlar birbirini izledi, milyonlarca ölü, yaralı, esir, evsiz, göçmenin yanı sıra trilyonlarca dolar harcandı. Bu kanlı tiyatronun son sahnesi üzerindeki perdeyse henüz kalkmadı.

Washington’ın savaştan sonra “Neden bizden nefret ediyorlar?” sorusuna cevaben çıkardığı derslerin arasında, Ortadoğu’da demokrasi yokluğuyla terörün büyümesi arasındaki bağlantı da yer alıyor. Bu bağlamda Mısır, Suudi Arabistan ve birçok bölge ülkesi, araştırmacıların ilgisini çekti.

Arkasındaki geniş uluslararası koalisyon, Irak’tan başlayarak bölgede ‘demokrasinin yayılması’ sloganını yükseltti. Eski ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, meseleyi ‘Yeni Ortadoğu’ya doğru’ şeklindeki meşhur söylemiyle özetledi.

Arap halklarının uyanışı

Bu söylemi hayata geçiren Amerikan politikaları, tam bir hayal kırıklığıydı. Demokrasinin yayılmasında rol oynaması gereken Irak, bölünmelerin, iç savaşların ve yaratıcı kaosun örneği oldu.

Reform ve demokrasi yolundaki güçler için ilham kaynağı, bölge halkları için cazip bir model sağlamak yerine can çekişir hale geldi. Afganistan’daki demokrasiyi de şartların kırılganlığı, rejimin yolsuzluğu ve Taliban’ın olaylarda esaslı rol oynamak için dönüşü ifşa etti.

Terörle savaşın bilançosuysa, Washington’ın çözümün parçası olmak yerine sorunun parçası olduklarını düşündüğü kimselere uzanan bir dizi politika, koalisyon ve uygulama oldu. ABD’nin 11 Eylül’ün ağırlığını yüklediği rejimler, Kaide’ye ve İslamcı teröre karşı güvenliğin anahtarı ve istikrarın garantisi oldu.

Demokrasi ve insan hakları, ABD’nin terörle savaşının kurbanlar listesinin başında yer aldı. Belki de kaderin cilvesi, 11 Eylül’ün ilk on yılının Arap bölgesinin modern tarihindeki en önemli halk devrimlerine sahne olmadan sona ermemesiydi. Bu devrimler, Washington’ın bilgisi ve katılımı olmaksızın, domino etkisini somutlaştırarak patlak verdi ve sınırları aştı.

‘Arap baharı’nın Amerikan bayraklarını yakmadığı doğru. Devrimlerin bir kısmının patlak vermesinden haftalar sonra ABD’den destek aldığı da doğru. Fakat Arap devrimleri aslında bölgedeki Amerikan stratejilerine aşağılayıcı bir katılımı reddederek, bağımlılık ve mandacılığa karşı çıkarak, Arap-Amerikan ilişkilerini yeniden değerlendirmeyi hedefledi.

Arap halkları, gitmesini istedikleri yöneticilerine bölgedeki Amerikan çıkarlarını koruyan kimseler olarak baktı. Bu yöneticiler, mevkilerini korumak için Amerika’ya desteklerini sunmakta tereddüt etmemekte.

Irak’ın başına gelenler

11 Eylül saldırılarının 10. yıldönümünde bölgesel sahne, tuhaf bir ironi içeriyor. Demokrasinin yayılması söylemiyle Amerikan işgali altına giren Irak ve Afganistan demokrasiye geçmiş ülkeler listesinin sonunda görülürken, halklarına ve zinde güçlerine dayanarak kendi yolunu kendisi açan ülkeler, geçiş sürecinin birçok engeliyle birlikte bu yolda ilerliyorlar.

11 Eylül’ün 10. yıldönümü, bizleri ‘Saddam sonrası Irak’la ilgili Amerikan makalelerine götürüyor. Irak savaşı öncesinde, sırasında ve takip eden ilk yıllarındaki makaleler, ‘millet inşa etme’ teorisi üzerineydi.

O gün, ‘yarının Irak’ını tanımlarken akla gelen örnekler Almanya, Japonya, Güney Kore ve Asya kaplanlarıydı. Fakat Irak’taki Bremer-Cheney deneyimi, toprak üzerinde yaşananların siyasi dosyalarda ve uydu kanallarında yazılıp çizilenlerin tersi olduğunu gösterdi. Irak’ın bölünmesinin, ilk ve son hedef olduğu görüldü. Demokrasi ve insan haklarının bu politikalarda yeri olmadığını söylemeye gerek yok.

Bugün bazılarının Arap baharının bazı sahalarında, özellikle de Suriye ve Libya’da yeniden üretmeye çalıştığı Irak dersinden istifade etme ihtiyacındayız. Bu iki ülkedeki bazı uygulamalarda, Iraklaşmanın sıkıntıları sinyal veriyor.

Ureyb Elrentavi *
 
* Düstur gazetesi, Ürdün, Tercüme: Radikal

YORUMLAR
ds
ali
Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
13 Eylül 2011 Salı 16:44
» Türk sinemasına milyonluk destek» Ayasofya'nın tarihi ikonalarına konsevasyon» Arkadaşları Münir Özkul'u anlattı» Mobilyadan 2,7 milyar dolarlık ihracat» Bozkırın ortasından 126 ülkeye silo ihracatı» Yerel kanallara indirim müjdesi» TSK'nın fındığı TMO'dan » KOSGEB sayesinde işinin patronu oldu» Ayakkabı ihracatında rekor bekleniyor» 6 yıl sonra Türkiye'den Avrupaya ihracat» Afrikalı yetimler için gönüllüler aranıyor» FETÖ'yle, CHP'nin söylemi örtüşüyor» Terörist başının yeğeni yakalandı!» THY'den dev anlaşma! » Çöpler 'Akbil'i dolduracak » Uçaklar 193 milyon kişiyi taşıdı!» ABD polisi 987 kişiyi katletti» 'Milyoner'ler çoğaldı» Enerjide 30 milyar dolarlık tasarruf » TTK'den 'Fatih' açıklaması» Başbakan'dan baba vahşeti için inceleme» 80 bin kişi göçe zorlandı!» Cenk Tosun İngiliz devine gidiyor!» Tillerson: "Nükleer anlaşmayı muhafaza etmeye çalışıyoruz"» Münir Özkul hayatını kaybetti!» 'Türkiye 72 ülke arasında 50. sırada!'» 'Fahreddin Paşa, kahraman bir askerimizdir'» Belediye çalışmasında türbe bulundu» TARSİM'in kapsamı genişletildi» TürkAkım, baharda Türkiye kıyılarında» Japonya'dan, K. Kore'ye baskı kararı» Avusturya'da 'Türk bebek' ırkçılığı» Suriye'de 2017'de 42 gazeteci öldü» FETÖ sanığı avukat itirafçı oldu» Yüzbaşı Akın adliyede» AK Partili eski milletvekillere görev» BMGK, İran için toplanıyor» Taşeron işçilere uyarı! » Terim, ilk transferini yapıyor» Aykut Erdoğdu'dan 'Hazinedar' çarkı» Küresel piyasalar 'istihdam raporu'nu bekliyor » Avusturya ile Kanada'yla 'Gençlik Köprüsü'» Dolar güne yükselişle başladı» Borsa güne yükselişle başladı» HDP Genel Merkezinde darp ettiler! » Teklifi kabul ettiler! Görüşme olacak» Çin'den 'yetenekli' yabancılara 10 yıllık vize» Erdoğan'dan önemli açıklamalar!» Ortadoğu'da önemli gelişmeler yaşanacak!» Erdoğan'dan Fransız basınına açıklama
HAVA DURUMU
Ankara
4 / 11 °C
İzmir
9 / 16 °C
Antalya
10 / 15 °C
Adana
8 / 14 °C
Konya
1 / 11 °C