İstanbul 28°C
20 Eylül 2017 Çarşamba
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
ABDNİN KANLI OYUNU
13 Eylül 2011 Salı 16:15

ABD'NİN KANLI OYUNU

Washington, 11 Eylül’ün sonucunda üç farklı savaşa girdi: Taliban’ı hizaya getirmek ve Kaide’nin kökünü kurutmak için Afganistan savaşı; Kaide ile bağlantısı ve kitle imha silahlarına sahip olduğu gerekçesiyle Irak savaşı; ve ‘terörle savaş’ söylemi altın


‘Manhattan savaşının’ onuncu yıldönümünde yazılan makalelerin çoğu, on yıllık ‘terörle savaş’ bilançosunu, “Kaide, Usame bin Ladin’in ölümü sonrası nerede son buldu? Farklı platformlarda ABD’de değişen nedir? Ve uluslararası oyunun kurallarında yaşanan değişimler nelerdir?” sorularıyla okudu.

Çok az sayıda yazı, olaya Arap baharı güneşinin sönmesine rağmen ‘bölgede demokrasinin geleceği’ açısından yaklaştı.

Washington, 11 Eylül’ün sonucunda üç farklı savaşa girdi: Taliban’ı hizaya getirmek ve Kaide’nin kökünü kurutmak için Afganistan savaşı; Kaide ile bağlantısı ve kitle imha silahlarına sahip olduğu gerekçesiyle Irak savaşı; ve ‘terörle savaş’ söylemi altında çeşitli alanlarda gerçekleştirdiği açık savaş.

Aradan 10 yıl geçti ve bu savaşların hiçbiri henüz bir sonuca varamadı; sahalar çeşitlendi, söylemler ve hedefler farklılaştı, koalisyonlar birbirini izledi, milyonlarca ölü, yaralı, esir, evsiz, göçmenin yanı sıra trilyonlarca dolar harcandı. Bu kanlı tiyatronun son sahnesi üzerindeki perdeyse henüz kalkmadı.

Washington’ın savaştan sonra “Neden bizden nefret ediyorlar?” sorusuna cevaben çıkardığı derslerin arasında, Ortadoğu’da demokrasi yokluğuyla terörün büyümesi arasındaki bağlantı da yer alıyor. Bu bağlamda Mısır, Suudi Arabistan ve birçok bölge ülkesi, araştırmacıların ilgisini çekti.

Arkasındaki geniş uluslararası koalisyon, Irak’tan başlayarak bölgede ‘demokrasinin yayılması’ sloganını yükseltti. Eski ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, meseleyi ‘Yeni Ortadoğu’ya doğru’ şeklindeki meşhur söylemiyle özetledi.

Arap halklarının uyanışı

Bu söylemi hayata geçiren Amerikan politikaları, tam bir hayal kırıklığıydı. Demokrasinin yayılmasında rol oynaması gereken Irak, bölünmelerin, iç savaşların ve yaratıcı kaosun örneği oldu.

Reform ve demokrasi yolundaki güçler için ilham kaynağı, bölge halkları için cazip bir model sağlamak yerine can çekişir hale geldi. Afganistan’daki demokrasiyi de şartların kırılganlığı, rejimin yolsuzluğu ve Taliban’ın olaylarda esaslı rol oynamak için dönüşü ifşa etti.

Terörle savaşın bilançosuysa, Washington’ın çözümün parçası olmak yerine sorunun parçası olduklarını düşündüğü kimselere uzanan bir dizi politika, koalisyon ve uygulama oldu. ABD’nin 11 Eylül’ün ağırlığını yüklediği rejimler, Kaide’ye ve İslamcı teröre karşı güvenliğin anahtarı ve istikrarın garantisi oldu.

Demokrasi ve insan hakları, ABD’nin terörle savaşının kurbanlar listesinin başında yer aldı. Belki de kaderin cilvesi, 11 Eylül’ün ilk on yılının Arap bölgesinin modern tarihindeki en önemli halk devrimlerine sahne olmadan sona ermemesiydi. Bu devrimler, Washington’ın bilgisi ve katılımı olmaksızın, domino etkisini somutlaştırarak patlak verdi ve sınırları aştı.

‘Arap baharı’nın Amerikan bayraklarını yakmadığı doğru. Devrimlerin bir kısmının patlak vermesinden haftalar sonra ABD’den destek aldığı da doğru. Fakat Arap devrimleri aslında bölgedeki Amerikan stratejilerine aşağılayıcı bir katılımı reddederek, bağımlılık ve mandacılığa karşı çıkarak, Arap-Amerikan ilişkilerini yeniden değerlendirmeyi hedefledi.

Arap halkları, gitmesini istedikleri yöneticilerine bölgedeki Amerikan çıkarlarını koruyan kimseler olarak baktı. Bu yöneticiler, mevkilerini korumak için Amerika’ya desteklerini sunmakta tereddüt etmemekte.

Irak’ın başına gelenler

11 Eylül saldırılarının 10. yıldönümünde bölgesel sahne, tuhaf bir ironi içeriyor. Demokrasinin yayılması söylemiyle Amerikan işgali altına giren Irak ve Afganistan demokrasiye geçmiş ülkeler listesinin sonunda görülürken, halklarına ve zinde güçlerine dayanarak kendi yolunu kendisi açan ülkeler, geçiş sürecinin birçok engeliyle birlikte bu yolda ilerliyorlar.

11 Eylül’ün 10. yıldönümü, bizleri ‘Saddam sonrası Irak’la ilgili Amerikan makalelerine götürüyor. Irak savaşı öncesinde, sırasında ve takip eden ilk yıllarındaki makaleler, ‘millet inşa etme’ teorisi üzerineydi.

O gün, ‘yarının Irak’ını tanımlarken akla gelen örnekler Almanya, Japonya, Güney Kore ve Asya kaplanlarıydı. Fakat Irak’taki Bremer-Cheney deneyimi, toprak üzerinde yaşananların siyasi dosyalarda ve uydu kanallarında yazılıp çizilenlerin tersi olduğunu gösterdi. Irak’ın bölünmesinin, ilk ve son hedef olduğu görüldü. Demokrasi ve insan haklarının bu politikalarda yeri olmadığını söylemeye gerek yok.

Bugün bazılarının Arap baharının bazı sahalarında, özellikle de Suriye ve Libya’da yeniden üretmeye çalıştığı Irak dersinden istifade etme ihtiyacındayız. Bu iki ülkedeki bazı uygulamalarda, Iraklaşmanın sıkıntıları sinyal veriyor.

Ureyb Elrentavi *
 
* Düstur gazetesi, Ürdün, Tercüme: Radikal

YORUMLAR
ds
ali
Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
13 Eylül 2011 Salı 16:44
» MÜSİAD iş dünyasını New York’ta buluşturuyor» ÖZGÜR KUDÜS'Ü ÇİZİYORUZ!» BÜYÜK TÜRKİYE İÇİN ‘İYİ’ FORMÜLÜ» Düğününde, katledilen arkadaşlarını unutmadı» Bakan Fakıbaba'dan fındık açıklaması» Eşini okutmak için atıldığı ticarette patron oldu» İSPARK’tan Havalimanlarında 1 Saat Ücretsiz Otopark» TMO’nun fındık alımı, piyasayı nasıl etkiler?» 'Family markasını BİM'e biz verdik'» 'Hero' tişörtü ilk kez delil sayıldı!» Uzmanlar açıkladı! Fiyatı fırlayacak» Devletin kasasına para yağdı» Kürsel piyasaları '2T' vurdu» FETÖ'cü şirket 200 milyonluk altınını kaçırdı» Erdoğan'dan Almanya'daki Türklere çağrı» Kaybeden hem Türkiye hem Almanya olur» Gizli projeleri FETÖ şirketlerine yaptırmışlar» Sanal inek alıp süt satmak istediler paraları kaptırdılar» Baklava kralının oğlu babasını solladı» Eski Genelkurmay Başkanı'nın madalyaları bit pazarından çıktı» O Türk teröristleri içeri sokmadı» İran ve Rusya ile ortak operasyon masada!» Albayrak: Gördüğüm yerde boğazlarım!» Ericsson 25 bin kişiyi işten çıkarabilir» 102 yıllık Türk devi satıldı» Yabancı futbolcular Lucescu'yu zorluyor» Muayeneye gideceklere 'plaka' uyarısı» Galatasaray'da Riva depremi...» Borajet satışından çok kötü kokular geliyor» Denizbank'a şok KKDF cezası» UYP, 424 milyar dolar açık verdi» Moda devi Mexx'i Hollandalı RNF'ye sattı» Akşener’in kuracağı yeni parti için üç sürpriz isim» Şaka değil gerçek! OHAL ilan ettiler» Son 10 yılda 400 bin araç perte çıktı » Piyasada alıcı bulmadı 9 liralık çekilişle satıldı» Türkiye iki devin üretim üssü olacak» Endülüs'ten Konya'ya bir aşk hikayesi» Almanya'ya 'Adil Öksüz' notası» Bank Asya’da kaptan köşkü yine değişti» Ekonomiye ‘taşkın haciz’ çelmesi» Kayserilinin aldığı Alman market devi iflas etti» Türk iş adamı Dünya Şampiyonası'nda rekor kırdı» ABD, büyükelçilik arsası için ne kadar ödedi?» Şehirler, olası deprem ve afete TOKİ ile hazırlanıyor» Suriyeli sığınmacılar için 'SIHHAT' projesi» Yerel yönetimlere 6,5 milyar liralık kaynak» Otomobilde 'ödemeleri erteleme' dönemi» Türk, Rus ve İranlı şirketlerden 7 milyar dolarlık enerji anlaşması» Galatasaray'dan gövde gösterisi
FACEBOOK

HAVA DURUMU
Ankara
15 / 34 °C
İzmir
19 / 35 °C
Antalya
21 / 33 °C
Adana
24 / 34 °C
Konya
16 / 33 °C