İstanbul 31°C
26 Haziran 2017 Pazartesi
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
ABDNİN KANLI OYUNU
13 Eylül 2011 Salı 16:15

ABD'NİN KANLI OYUNU

Washington, 11 Eylül’ün sonucunda üç farklı savaşa girdi: Taliban’ı hizaya getirmek ve Kaide’nin kökünü kurutmak için Afganistan savaşı; Kaide ile bağlantısı ve kitle imha silahlarına sahip olduğu gerekçesiyle Irak savaşı; ve ‘terörle savaş’ söylemi altın


‘Manhattan savaşının’ onuncu yıldönümünde yazılan makalelerin çoğu, on yıllık ‘terörle savaş’ bilançosunu, “Kaide, Usame bin Ladin’in ölümü sonrası nerede son buldu? Farklı platformlarda ABD’de değişen nedir? Ve uluslararası oyunun kurallarında yaşanan değişimler nelerdir?” sorularıyla okudu.

Çok az sayıda yazı, olaya Arap baharı güneşinin sönmesine rağmen ‘bölgede demokrasinin geleceği’ açısından yaklaştı.

Washington, 11 Eylül’ün sonucunda üç farklı savaşa girdi: Taliban’ı hizaya getirmek ve Kaide’nin kökünü kurutmak için Afganistan savaşı; Kaide ile bağlantısı ve kitle imha silahlarına sahip olduğu gerekçesiyle Irak savaşı; ve ‘terörle savaş’ söylemi altında çeşitli alanlarda gerçekleştirdiği açık savaş.

Aradan 10 yıl geçti ve bu savaşların hiçbiri henüz bir sonuca varamadı; sahalar çeşitlendi, söylemler ve hedefler farklılaştı, koalisyonlar birbirini izledi, milyonlarca ölü, yaralı, esir, evsiz, göçmenin yanı sıra trilyonlarca dolar harcandı. Bu kanlı tiyatronun son sahnesi üzerindeki perdeyse henüz kalkmadı.

Washington’ın savaştan sonra “Neden bizden nefret ediyorlar?” sorusuna cevaben çıkardığı derslerin arasında, Ortadoğu’da demokrasi yokluğuyla terörün büyümesi arasındaki bağlantı da yer alıyor. Bu bağlamda Mısır, Suudi Arabistan ve birçok bölge ülkesi, araştırmacıların ilgisini çekti.

Arkasındaki geniş uluslararası koalisyon, Irak’tan başlayarak bölgede ‘demokrasinin yayılması’ sloganını yükseltti. Eski ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, meseleyi ‘Yeni Ortadoğu’ya doğru’ şeklindeki meşhur söylemiyle özetledi.

Arap halklarının uyanışı

Bu söylemi hayata geçiren Amerikan politikaları, tam bir hayal kırıklığıydı. Demokrasinin yayılmasında rol oynaması gereken Irak, bölünmelerin, iç savaşların ve yaratıcı kaosun örneği oldu.

Reform ve demokrasi yolundaki güçler için ilham kaynağı, bölge halkları için cazip bir model sağlamak yerine can çekişir hale geldi. Afganistan’daki demokrasiyi de şartların kırılganlığı, rejimin yolsuzluğu ve Taliban’ın olaylarda esaslı rol oynamak için dönüşü ifşa etti.

Terörle savaşın bilançosuysa, Washington’ın çözümün parçası olmak yerine sorunun parçası olduklarını düşündüğü kimselere uzanan bir dizi politika, koalisyon ve uygulama oldu. ABD’nin 11 Eylül’ün ağırlığını yüklediği rejimler, Kaide’ye ve İslamcı teröre karşı güvenliğin anahtarı ve istikrarın garantisi oldu.

Demokrasi ve insan hakları, ABD’nin terörle savaşının kurbanlar listesinin başında yer aldı. Belki de kaderin cilvesi, 11 Eylül’ün ilk on yılının Arap bölgesinin modern tarihindeki en önemli halk devrimlerine sahne olmadan sona ermemesiydi. Bu devrimler, Washington’ın bilgisi ve katılımı olmaksızın, domino etkisini somutlaştırarak patlak verdi ve sınırları aştı.

‘Arap baharı’nın Amerikan bayraklarını yakmadığı doğru. Devrimlerin bir kısmının patlak vermesinden haftalar sonra ABD’den destek aldığı da doğru. Fakat Arap devrimleri aslında bölgedeki Amerikan stratejilerine aşağılayıcı bir katılımı reddederek, bağımlılık ve mandacılığa karşı çıkarak, Arap-Amerikan ilişkilerini yeniden değerlendirmeyi hedefledi.

Arap halkları, gitmesini istedikleri yöneticilerine bölgedeki Amerikan çıkarlarını koruyan kimseler olarak baktı. Bu yöneticiler, mevkilerini korumak için Amerika’ya desteklerini sunmakta tereddüt etmemekte.

Irak’ın başına gelenler

11 Eylül saldırılarının 10. yıldönümünde bölgesel sahne, tuhaf bir ironi içeriyor. Demokrasinin yayılması söylemiyle Amerikan işgali altına giren Irak ve Afganistan demokrasiye geçmiş ülkeler listesinin sonunda görülürken, halklarına ve zinde güçlerine dayanarak kendi yolunu kendisi açan ülkeler, geçiş sürecinin birçok engeliyle birlikte bu yolda ilerliyorlar.

11 Eylül’ün 10. yıldönümü, bizleri ‘Saddam sonrası Irak’la ilgili Amerikan makalelerine götürüyor. Irak savaşı öncesinde, sırasında ve takip eden ilk yıllarındaki makaleler, ‘millet inşa etme’ teorisi üzerineydi.

O gün, ‘yarının Irak’ını tanımlarken akla gelen örnekler Almanya, Japonya, Güney Kore ve Asya kaplanlarıydı. Fakat Irak’taki Bremer-Cheney deneyimi, toprak üzerinde yaşananların siyasi dosyalarda ve uydu kanallarında yazılıp çizilenlerin tersi olduğunu gösterdi. Irak’ın bölünmesinin, ilk ve son hedef olduğu görüldü. Demokrasi ve insan haklarının bu politikalarda yeri olmadığını söylemeye gerek yok.

Bugün bazılarının Arap baharının bazı sahalarında, özellikle de Suriye ve Libya’da yeniden üretmeye çalıştığı Irak dersinden istifade etme ihtiyacındayız. Bu iki ülkedeki bazı uygulamalarda, Iraklaşmanın sıkıntıları sinyal veriyor.

Ureyb Elrentavi *
 
* Düstur gazetesi, Ürdün, Tercüme: Radikal

YORUMLAR
ds
ali
Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
13 Eylül 2011 Salı 16:44
» Rusya ile S-400 görüşmeleri devam ediyor» Bu yaz 30 bin öğretmen ataması yapılacak!» Türk devini satın almışlardı! İşte yeni ismi» Aysan istifa sebebini açıkladı!» Dolar/TL ABD verisi öncesi 3.68'i aştı» İşte kuruşu kuruşuna yeni emekli maaşları!» Türkiye'den müthiş atak! Dünya devleri sırada...» Gelir İdaresi 2 bin uzman yardımcısı alacak» Türkiye'den flaş Sudan hamlesi!» İSPARK’TAN 10 BİN ARAÇLIK OTOPARK!» Ülker'den Borsaya 1 Nisan açıklaması! » Altın haftaya yatay seyirle başladı!» Araç sahipleri dikkat! Büyük indirim geliyor» Emeklilere promosyonda ek fırsat» Akaryakıta AB şartı geliyor» Dolar güne nasıl başladı?» Çin malı güneş paneline anti damping vergisi!» Merkez Bankası'ndan flaş dolar açıklaması!» Artık zorunlu! En az 421 TL ödenecek» Hazine’den vatandaşa altın tahvili fırsatı» Fitch üç ülkenin kredi notunu açıkladı» EPDK'dan 'fiyat' iddialarına yalanlama» Ekonomi 7 yıldır büyüyor» TL için büyük gelişme... Arttı!» Altın güne düşüşle başladı» Araç sahipleri dikkat! Bugün sona erdi» ABD'li finans devlerinden Türkiye kararı» Az önce açıklandı! Yüzde 19 arttı» Otomotiv devi binlerce aracını geri çağırdı» Alman basınından Napolyonlu 3. Havalimanı yorumu» Bakan rakam verdi! 10 milyar TL yatırım!» Tepki çeken reklam için açıklama geldi!» Bu saatin değeri tam 34.000 TL» Gazintepli baklavacıdan büyük açılış» Kat Kat Otopark ile kapasite katlanıyor» Yenidoğu Okulları Çanakkale Zaferini Kutladı!» Araç sahipleri dikkat! Paranız geri ödenebilir» FETÖ'cü 40 şirket tasfiye ediliyor» Rusların Türkiye planı ortaya çıktı!» David Rockefeller öldü» Bunu yapan yolcu yandı! 6 ay boyunca...» Yatırımcının KDV yükü hızla azalacak» Dolar ne kadar oldu?» BAL Ritm Grubu Festival'de sahne aldı!» Erdoğan, Bağcılar'da hastane açılışı yaptı» Dolar kritik seviyeyi aştı!» İSPARK ile Akıllı Otopark Sistemleri» Gayrimenkul sertifikası görücüye çıkıyor» Altın 5 haftanın en düşüğünde!» Petrolle ilgili korkutan tahmin! 3 yıl kaldı
FACEBOOK

HAVA DURUMU
Ankara
17 / 32 °C
İzmir
20 / 35 °C
Antalya
21 / 36 °C
Adana
22 / 35 °C
Konya
17 / 31 °C