İstanbul 23°C
24 Eylül 2018 Pazartesi
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
ÇAY İÇEREK PARA KAZANIYORLAR
17 Eylül 2011 Cumartesi 17:39

ÇAY İÇEREK PARA KAZANIYORLAR

Rizeli gençler için artık yeni bir meslek dalı daha var: Çay tadımcılığı. "Çay Tadımcısı Yetiştirme Projesi''yle Türkiye'nin ilk çay gurmeleri yetişti, hatta çeşitli fabrikalarda göreve başladı. Tadımcı gençlerle Rize'de bir araya geldik, mesleklerini ken

ASLIHAN KÖŞŞEKOĞLU  

Tiryakileri için can suyu gibi olan çay, kimileri için yalnızca kahvaltıdan kahvaltıya demlenen sıradan bir bitki. 22 yaşındaki Zeynep Toprak da üç yıl öncesine kadar çayı sadece sabahları hatırlayıp günü bir bardakla kapatanlardan. "Onu da çok açık ve bol şekerli içerdim." diyor. Ancak şimdi ne çaya şeker atma gibi bir lüksü var ne de demini azaltmak gibi. Zaten alışmış, istese de eskisi gibi içemiyor. Öyle her demleneni de beğenmiyor! Gittiği mekânda garsona ilk sorusu "Çayınız taze mi?" Beğenmediğinde içtiği çayın üretim aşamasını araştırmaktan da çekinmiyor. Çünkü o artık bir çay tadımcısı, diğer bir ifadeyle çay gurmesi...

Rize Ticaret Borsası ve Rize Üniversitesi'nin AB Genç İstihdamı Destekleme Hibe Programı kapsamında 50 katılımcıyla gerçekleştirdiği "Çay Tadımcısı Yetiştirme Projesi''yle Türkiye'nin ilk çay tadımcıları yetişti. Çoğu çeşitli fabrikalarda çalışmaya başlayan tadımcılarla Rize'de bir araya geldik. Merak uyandıran mesleklerini kendilerinden dinledik. Yaşları 15-29 arasında değişen gençler, hallerinden oldukça memnun. Çoğu üniversite mezunu ama, "Altı ayda mesleğimiz oldu, hemen iş bulduk." diyorlar. Çalışma alanları fabrikaların laboratuvar bölümü. İşleri yalnızca tadım yapmak. Üretimden çıkan çay ilk onların önüne geliyor, tadında herhangi bir ekşilik ya da acılık var mı, pişmesi kıvamında mı, kararını onlar veriyor.

Kendin demle, kendin tat

Tadımın ilk kuralı, adab-ı muaşerete biraz ters olsa da uygulanması şart. Çayı bardaktan höpürdeterek içmek ve ağzın bütün her yerinde gezdirmek gerekiyor. Böylece aroması sert ya da buruk mu kolayca anlaşılıyor. Tabii tadımcıların bunu algılaması zaman ve deneyim istiyor. Tadına bakılacak çayın hazırlanması da yine onların görevi. Zira hepsinin demlenme aşaması farklı. Mesela Türk çayının 5 gramını 150 mililitre bardaklarda on dakika demleyerek hazırlıyorlar. İthal çay için beş dakika yeterli.

Peki ya tadımcılar çayı beğenmezse? Bu tür durumlarda telafisi varsa bitki tekrar işleme gönderiliyor. Yoksa piyasaya sunulmuyor. Yani çay üretiminde önde gelen pek çok ülkede olduğu gibi Rize'de de çayın kaderini artık tadımcılar belirliyor. Zira tadımcılık Sri Lanka, Hindistan, Kenya gibi ülkelerde çay borsasını belirleyecek kadar etkili bir meslek.

Rize Ticaret Borsası Genel Koordinatörü Hasan Önder, projenin çıkış noktasının yurtdışı seyahatlerinde çay tadımcılarına dair gözlemleri olduğunu söylüyor ve şöyle anlatıyor: "Demi, kokusu, rengi, görüntüsü çayın kalitesini belirleyen unsurlar. Bunu laboratuvar bilgileriyle bir anda elde edemezsiniz. Çay üretimi yaygın olan ülkelerde çayın borsasını tadımcılar belirliyor. Buradan yola çıkılarak çay tadımcıları yetiştirmeye karar verdik."

Tadım günü acı yasak

Gurmelerin tadım yapacakları gün yediklerine dikkat etmeleri de önemli. Mesela acı yemek, tat alınmasına engel olacağından yasak. Zaten tat almayı etkilediği için başvuru değerlendirmeleri esnasında ilk kural kişinin alkol ve sigara kullanmıyor olması. Kursiyerler bu duyunun ölçümünü yapan bazı tadım testlerinden geçirilmiş. Çayın görüntüsünden kalitesini anlamak kolay olmasa da dikkat edilen detaylar var. Parlak bir siyahlığı varsa çayın iyi olma ihtimali yüksek. Tadımcılardan Selçuk Kandemir, çayın yanarak siyahlaşma ihtimali olduğunu da özellikle belirtiyor, buna dikkat ettiklerini söylüyor.

"Rize'de çaydan anlamayan mı var!"

Tadımcıların bazı şikâyetleri de yok değil. İnsan, dünyanın çeşitli yerlerinden onlarca çayın tadına bakar da her çayı beğenir mi! Çayın kalitesine dikkat ettiklerinden, çay zevklerinin yok olduğundan biraz dertliler. Rize'de 'çay tadımcısıyım' demek zor tabii. Hem iddialı hem de garip geliyor duyanlara. Yasemin Yazıcı, "Burada çaydan anlamayan mı var!" diye çıkışanlarla ya da "Bana getir, ben de anlarım." diyenlerle karşılaştığını anlatıyor. Ancak onlar tadım eğitimi, kalite yönetim sistemi eğitimi, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi temel eğitimi gibi pek çok konuda yurtdışından ve ülkemizden alanında uzman kişilerden eğitimler aldıklarından olsa gerek bunların hiçbirine kulak asmıyor. Bu kadar tadımın sonunda sormadan edemiyoruz 'Hangi ülkenin çayı daha iyi?' diye. Milliyetçi bir cevap beklesek de görüşler samimi. "En iyi çay Rize'de yetişir ama toplamasını ve üretimini iyi yapamıyoruz. Düzeltilmesi için işleyişin değişmesi, hammaddeye biraz daha önem verilmesi gerekiyor." diyorlar.

Gençlerin istihdamı açısından önemli bir proje oldu

Mehmet Erdoğan (Rize Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı): "Türkiye'de üretilen çaylar tadımı yapılmadan tüketime sunulduğu için içenler memnun kalamayabiliyor. Oysa dünyada bu iş için tadım laboratuvarları kurulmuş. Biz de Rize Ticaret Borsası AB Genç İstihdamı Destekleme Hibe Programı kapsamında Çay Tadımcısı Yetiştirme Projesi hazırladık. Projenin pek çok amacı var. İşsiz gençlerin işgücüne katılımını sağlamak, yeni iş gücü oluşumuyla bölgemizin sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyesini yükseltmek, üretimde kalite kaybını önlemek, çayda kalite standartlarını artırarak sektörün gelişimine katkı sağlamak bunlardan bazıları."

ZAMAN

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
» "Yeni yönetim sistemiyle tek vesayet makamı millet olacak"» İsveçli papazın Müslümanlarla ilgili paylaşımı rekor kırdı» Bahçeli: Senaryo aynı, hedefler farklı» "Asgari ücret 2 bin 200 lira olacak"» "Atatürk Havalimanı, Millet Bahçesi olacak"» Eren Erdem'in açıklamalarına ilişkin soruşturma başlatıldı» Gebze-Halkalı banliyö hattının açılış tarihi belli oldu» Bozdağ'dan döviz değerlendirmesi» Muharrem İnce, diğer cumhurbaşkanı adaylarına bağışta bulundu» Türkiye'nin ilk F-35 savaş uçağı uçuş testinde» AK Parti'nin ilk mitinginin yeri ve tarihi belli oldu» Borsa İstanbul Grubu'ndan döviz hamlesi» 'Gençlere güvenilen bir ülkede yaşamak gurur verici'» Saadet'ten İstanbul'a iddialı liste» İsrail'in katliamları ile ilgili dosya UCM'ye teslim edildi» TDV 55 bin Kur'an-ı Kerim dağıtacak» Kaset kumpası firarî sanığı yakalandı» Yemek kartında yeni dönem başladı» "Kudüs-ü Şerif'teki haklarımızdan taviz vermemekte kararlıyız"» Denizbank satıldı!» ÖSYM, 20 yıllık sınav arşivini erişime açtı» İzmir'deki FETÖ davasında karar» CHP'li Eren Erdem hakkındaki iddianame kabul edildi» 'Suriye'nin toprak bütünlüğü korunacak'» CHP'nin milletvekili adayları belirlendi» Güneş gözlüğüne milyon dolarlar harcadık» Altının gramı haftaya rekorla başladı» Milletvekili aday listelerinde bugün son gün» 'Konut satışları gelecek aydan itibaren yükselişe geçecek'» Orhanlı gişelerindeki olaylara ilişkin dava: 57 sanığa müebbet» Bozdağ'dan Muharrem İnce'ye 'Gülen' yanıtı» Yenikapı'da 'Zulme Lanet Kudüs'e Destek' mitingi düzenleniyor» Altis Resort Hotel doğayı ve lüksü bir arada sunuyor » 'Kudüs herhangi bir şehir değil'» Türk sinemasına milyonluk destek» Ayasofya'nın tarihi ikonalarına konsevasyon» Arkadaşları Münir Özkul'u anlattı» Mobilyadan 2,7 milyar dolarlık ihracat» Bozkırın ortasından 126 ülkeye silo ihracatı» Yerel kanallara indirim müjdesi» TSK'nın fındığı TMO'dan » KOSGEB sayesinde işinin patronu oldu» Ayakkabı ihracatında rekor bekleniyor» 6 yıl sonra Türkiye'den Avrupaya ihracat» Afrikalı yetimler için gönüllüler aranıyor» FETÖ'yle, CHP'nin söylemi örtüşüyor» Terörist başının yeğeni yakalandı!» THY'den dev anlaşma! » Çöpler 'Akbil'i dolduracak » Uçaklar 193 milyon kişiyi taşıdı!
HAVA DURUMU
Ankara
12 / 32 °C
İzmir
17 / 34 °C
Antalya
20 / 33 °C
Adana
20 / 35 °C
Konya
14 / 30 °C